Hoe kies je een exoskelet voor je bedrijf?

Het gebruik van exoskeletten in bedrijven neemt snel toe. Deze apparaten helpen de fysieke belasting te verminderen, de ergonomie van werkplekken te verbeteren en musculoskeletale aandoeningen (MSA) te beperken.

Echter, het kiezen van een exoskelet is niet alleen een kwestie van het kopen van technologische apparatuur. Om echt effectief te zijn, moet het aangepast zijn aan de uitgevoerde taken, de beperkingen van de werkplek en de gebruikers.

Hier zijn de essentiële criteria die je moet analyseren voordat je je uitrust.

1. Identificeer risicovolle taken

De eerste stap is het analyseren van werksituaties die aanzienlijke fysieke belasting met zich meebrengen. Exoskeletten zijn bijzonder nuttig in de volgende contexten:

• het tillen van lasten

• langdurig werken met de armen omhoog

• gebogen of beperkte posities

• herhaalde bewegingen

• langdurig staan.

Deze analyse kan intern worden uitgevoerd, maar het wordt vaak aanbevolen om een ergonoom of een specialist in risicopreventie in te schakelen.

2. Bepaal het geschikte type exoskelet

Er zijn verschillende categorieën exoskeletten, elk ontworpen om aan specifieke behoeften te voldoen.

Exoskeletten voor de rug

Ze ondersteunen de lendenregio en helpen de inspanning te verminderen bij het tillen of dragen van lasten.

Ze worden vooral gebruikt in:

• logistiek

• magazijnen

• industrie

• manipulatie.

Exoskeletten voor de schouders en armen

Deze apparaten ondersteunen de bewegingen wanneer de armen omhoog worden gehouden.

Ze komen vaak voor in:

• de auto-industrie

• assemblagewerkzaamheden

• industriële onderhoud.

Exoskeletten voor de benen

Ze verlichten de onderste ledematen en helpen vermoeidheid te verminderen bij langdurig staan of frequente verplaatsingen.

3. Passief of gemotoriseerd?

Exoskeletten kunnen op basis van twee principes functioneren.

Passieve exoskeletten

Ze maken gebruik van mechanische systemen (veren, hefbomen, herverdeling van belasting) om de bewegingen te ondersteunen.

Voordelen:

• lichtgewicht

• eenvoudig te gebruiken

• geen batterij

• meestal lagere kosten.

Ze worden momenteel het meest gebruikt in de industrie.

Gemotoriseerde exoskeletten

Ze bevatten motoren en sensoren die de beweging van de gebruiker volgen.

Voordelen:

• meer ondersteuning

• aanpasbaarheid aan bewegingen.

Ze komen vaker voor in de medische of revalidatiesector.

4. Controleer de ergonomie en acceptatie door gebruikers

Een exoskelet is alleen effectief als het daadwerkelijk door de operators wordt gebruikt.

Verschillende criteria moeten worden geëvalueerd:

• gemak van aan- en uittrekken

• gewicht van de uitrusting

• vrijheid van beweging

• compatibiliteit met beschermingsmiddelen

• comfort gedurende een werkdag.

Het wordt vaak aanbevolen om tests in reële omstandigheden uit te voeren voordat je apparatuur op grote schaal uitrolt.

5. Evalueer de verwachte voordelen

Een project voor de integratie van exoskeletten moet deel uitmaken van een bredere aanpak voor risicopreventie.

De doelstellingen kunnen zijn:

• vermindering van fysieke vermoeidheid

• afname van musculoskeletale aandoeningen

• verbetering van de arbeidsomstandigheden

• behoud van werk voor bepaalde werknemers

• optimalisatie van bepaalde taken.

De voordelen kunnen ook organisatorisch zijn, vooral door het verminderen van ziekteverzuim als gevolg van MSA.

6. Onderzoek de financieringsmogelijkheden

In Frankrijk kunnen verschillende regelingen bijdragen aan de financiering van een exoskelet.

Bepaalde publieke subsidies zijn bedoeld om investeringen te ondersteunen die gericht zijn op het voorkomen van ergonomische risico's.

Bedrijven kunnen onder andere profiteren van preventieprogramma's die worden aangeboden door sociale zekerheidsinstanties of regionale fondsen.

Afhankelijk van de regelingen kunnen deze subsidies een aanzienlijk deel van de investering financieren.

7. Begeleiding bij de implementatie

De introductie van een exoskelet in een organisatie moet worden begeleid door:

• een testfase

• een training voor de gebruikers

• een follow-up van de feedback uit de praktijk

• een geleidelijke aanpassing van de praktijken.

Een geleidelijke uitrol leidt doorgaans tot betere resultaten en bevordert de acceptatie van de teams.

Een technologie in volle ontwikkeling

Exoskeletten maken deel uit van de innovaties die zijn bedoeld om de arbeidsomstandigheden te verbeteren en de fysieke belasting te verminderen. Hun adoptie neemt toe in vele sectoren zoals de industrie, logistiek, de bouw en de gezondheidszorg.

Goed gekozen en correct geïntegreerd in de organisatie van het werk, kan een exoskelet een echt hulpmiddel voor preventie en verbetering van de collectieve prestaties worden.